İlginç Not Defteri Yazılar

İtalyancada “Ciao” Ne Demek? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir İnceleme Ciao: Bir Selamlaşma Kelimesinden Fazlası İtalyanca, tarihsel ve kültürel olarak zengin bir dil. Bu dilin en tanınan kelimelerinden biri ise hiç kuşkusuz “ciao”dur. “Ciao” kelimesi, sadece bir selamlaşma biçimi olmanın ötesinde, insanların ilişkilerindeki toplumsal normları, güç dinamiklerini ve farklılıkları yansıtan bir sembol olabilir. Bu yazıda, “ciao” kelimesinin toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet açısından nasıl şekillendiğini, İstanbul’daki günlük yaşamdan örneklerle tartışacağım. “Ciao” ve Toplumsal Cinsiyet: Selamlaşma Üzerinden Güç Dinamikleri İstanbul’da her gün işe giderken, toplu taşıma araçlarında, sokaklarda, kafelerde insanlar birbirleriyle selamlaşır. Herkesin kullandığı farklı selamlaşma biçimleri…

Temizlik ve Hijyen Arasındaki Fark: Tarihsel Bir Perspektif Geçmişi anlamak, bugünü yorumlamamıza ve geleceği planlamamıza yardımcı olur. Temizlik ve hijyen kavramları da tarih boyunca hem bireysel yaşamın hem de toplumsal düzenin ayrılmaz parçaları olmuştur. Ancak bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır. Temizlik, genellikle görünür kirden arınmayı ifade ederken, hijyen daha geniş bir çerçevede sağlık ve hastalık önleme amaçlı davranışları kapsar. Bu farkı tarihsel süreç içinde incelediğimizde, toplumsal değişimlerin ve bilimsel gelişmelerin bireylerin ve toplumların sağlığı üzerindeki etkilerini açıkça görebiliriz. Antik Dönemlerde Temizlik ve İlk Hijyen Uygulamaları Antik Mısır, Hindistan ve Mezopotamya’da temizlik, dini ritüellerle iç içe geçmişti. Mısırlılar, ellerini ve…

Mutfakta Güve Neden Olur? – Felsefi Bir Analiz Bir mutfakta güve görmek, çoğu zaman sadece küçük bir rahatsızlık olarak değerlendirilir. Peki, bu basit olguya felsefi bir mercekten baktığımızda ne görürüz? Epistemoloji, etik ve ontoloji açısından mutfakta güve neden olur sorusu, aslında bilgi, değer ve varoluş meselelerini de beraberinde getirir. Bu soruyu düşünürken aklıma, bir sabah kahvaltıya hazırlanırken ekmek kutusunda minik hareketleri fark eden birinin iç sesi geldi: “Bu güveler sadece ekmeğe mi zarar veriyor, yoksa bir uyarı mı veriyor?” Ontolojik Perspektif: Güve Var mıdır, Yoksa Biz mi Öyle Düşünüyoruz? Ontoloji, varlığın doğasıyla ilgilenir. Mutfağımızdaki güve, sadece biyolojik bir varlık mı,…

Giriş: Heyelan ve Felsefenin Sorgusu Bir tepenin eteğinde yürürken, toprağın aniden kaydığını hayal edin. O an yaşanan heyecan, korku ve şaşkınlık bir yandan fiziksel bir gerçekliği, diğer yandan etik ve ontolojik soruları akla getirir: Doğanın gücü karşısında insanın sorumluluğu nedir? Bilgiye sahip olmadan risk alabilir miyiz? İşte bu sorular, heyelan en çok hangi ilde olur sorusunu basit bir coğrafi sorgulamadan felsefi bir merceğe taşır. Etik, epistemoloji ve ontoloji, bize yalnızca “nerede” değil, “nasıl” ve “neden” sorularını sordurtur. Ontolojik Perspektif: Heyelan ve Varoluş Heyelanın Varlıksal Boyutu Ontoloji, varlığın doğasını inceler. Heyelan, fiziksel bir olay olarak var olsa da, onun varlığı sadece…

Kolonya mı Kolanya mı? Duygusal Bir Sorunun Peşinde Bazen, kaybolduğum bir an vardır; sanki tüm dünyadan, herkesin gözünden uzaklaşmışım gibi hissederim. Kayseri’nin soğuk bir akşamında, evimde yalnız başıma otururken, birden aklıma takıldı. Kolonya mı, kolanya mı doğru? Bu soru, yıllardır kafamı kurcalayan bir şeydi ve bir anda o kadar önem kazandı ki, diğer her şeyin anlamını kaybetti. Hayatımda bazı sorular vardır, küçük gibi görünsede bir anda her şeyi sorgulatan türden. İşte bu da o türden bir soruydı. Bir tarafta annemin bana öğrettiği “kolanya” kelimesi vardı, diğer tarafta ise sosyal medyada sürekli gördüğüm, duymaktan gına geldiğim “kolonya” vardı. Ve ikisi de,…

Edebiyat ve Teknoloji Arasında: Android Güncellemenin Anlatısal Boyutu “Her metin, bir kapı; her güncelleme, yeni bir odanın anahtarıdır.” Bu sözü, postmodern anlatıların keskin kırılmalarını işleyen bir edebiyat kuramcısı dile getirse, Android güncellemelerinin günlük yaşamımızdaki yansıması da aynı biçimde okunabilir. Teknoloji, tıpkı edebiyat gibi bir zaman ve hafıza katmanı sunar; her Android güncellemesi, bir romanın yeniden basımı gibidir: eski kod satırları yeniden anlamlandırılır, semboller değişir, kullanıcı deneyimi yeni bir anlatıya dönüşür. Giriş: Sözden Koda, Koda Söz Edebiyatın en temel işlevlerinden biri, dünyayı yeniden kurgulamak, sıradan olanı sıra dışı hale getirmektir. Android güncellemeleri de benzer bir işlev görür: cihazın var olan işlevlerini…

Kiliselerde Nasıl İbadet Edilir? İnanç, Ritüel ve Modern Yorumlar Üzerine Düşünceler İbadet etmek… Tanrı’ya adanmış bir an, insanın içindeki huzuru bulmaya çalıştığı bir arayış. Ama bir yanda dini ritüeller, geleneksel dualar, bir yanda ise bu eski usullere dair sorgulamalar ve modern dünyada her şeyin değişmesi. Kiliselerde nasıl ibadet edilir sorusu, işte tam da bu ikilikten doğuyor. Kiliseye adım atıp, o kutsal atmosferde kendini Tanrı ile bağlantıya geçirenlerin var olduğu bir ortamda, bazıları bu ritüellere büyük bir saygı duyar, diğerleri ise birer formalite olarak görür. Peki, gerçekten kiliselerde ibadet etmek ne anlama gelir? Bizim zamanımızda, modern bir dünyada, bu ritüeller hâlâ…

Kaç Yaşında Yarım Atlet Giyilir? İçsel Bir Yolculuk Kayseri’deki o sıcak yaz akşamında, annemin mutfakta akşam yemeği hazırladığı, babamın ise bahçede biraz yalnız kalmak için oturduğu zamanları hatırlıyorum. Çocukluk zamanları, ne kadar da basitti! O zamanlar yarım atlet giymek, bir şeylerin değiştiği, büyüdüğümün bir işareti gibiydi. Ama şimdi, yıllar sonra, o ilk atletimle ilgili anıları hatırlarken, içimde bir kaybolmuşluk, bir eksiklik hissi var. “Kaç yaşında yarım atlet giyilir?” sorusu, aslında o dönemdeki masumiyetimi ve büyüme isteğimi anlamama yardımcı oluyordu. O kadar basit bir kıyafet tercihi ama içinde ne kadar çok şey barındırıyordu. O zamanlar, bir ergen gibi, “Yarım atlet giydiğimde…

Kaç Tür Müzik Türü Vardır? Konya’nın sakinliğinde, çoğu zaman kafamda bir soru dönüp duruyor: Kaç tür müzik türü vardır? Yani gerçekten, dünya üzerinde tanımlanmış, kategorize edilmiş, belirli kurallara uyan kaç müzik türü var? Bu soruya bilimsel bir bakış açısıyla yaklaşsam da, duygusal ve insani yanımın da cevap aradığı bir soru bu. Hem mühendislik merakım, hem de insan ruhunun derinliklerine olan ilgim bu yazıda farklı perspektiflerden müzik türlerini sorgulamama yol açıyor. Hadi başlayalım, bakalım ne kadar tür çıkacak. İçimdeki Mühendis: Analitik Bir Yaklaşım İçimdeki mühendis şöyle diyor: “Müzik türleri bir şekilde sınıflandırılabilir. Sonuçta, bir sistem var ve bu sistemin içinde yer…

Kanala Taş Düşünce Ne Olur? Bir sabah, kahvemi içerken eski bir dostumun sözleri aklıma geldi: “Kanala taş düşünce ne olur?” Bu soruyu o kadar ciddiye almıştım ki, düşündükçe düşündüm. Yıllar içinde yaşadığım şehirde, kanallar, yerleşim alanları ve alt yapı sistemleri üzerine gözlemlerim, bana bu sorunun aslında çok daha derin bir anlam taşıdığını fark ettirdi. Hadi gelin, birlikte bu “kanala taş düşünce ne olur” sorusunun peşinden gidelim. Şehirlerin Sıradan Olanları: Kanallar ve Taşlar Ankara’da büyüdüm. Çocukken, mahalledeki sokaklar, evlerin arasındaki dar geçitler, kanallar ve her türlü altyapı sistemi en fazla merak ettiğimiz şeylerdi. Mahallede her yere taş düşerdi; ama bu taşlar…